Wartość energetyczna to ilość energii w pożywieniu jaką organizm może przyswoić przez trawienie. Wartość energetyczna wyrażana jest w kilokaloriach (kcal) i kilodżulach (kJ).
Jedna kilokaloria żywieniowa (1 kcal lub 1000 kalorii) to ilość dostępnej przez trawienie pożywienia energii (ciepła), jaka podniesie temperaturę jednego kilograma wody o jeden stopień Celsjusza.
Niektórzy obstają przy konwencji pisania Kaloria z dużej litery, dzięki czemu jedna Kaloria pożywienia jest równa 1000 kalorii (pisanych małymi literami), ale konwencja ta na ogół nie znajduje zwolenników.
Duża Kaloria zwana jest też kcal, aby wyraźnie zaznaczyć, że jest 1000 razy większa od małej kalorii, często spotykanej w chemii i fizyce. W rezultacie przedrostek kilo- nie jest używany przy dużych Kaloriach.
Spis treści |
edytuj Mierzenie wartości energetycznej
Na początku XX wieku Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (ang. United States Department of Agriculture) opracował procedurę mierzenia wartości energetycznej która pozostaje w użyciu do dziś.
Badana żywność jest całkowicie spalana w kalorymetrze, a ciepło uwolnione w wyniku spalania jest mierzone. Ta wartość jest używana do określenia całkowitej wartości energetycznej żywności. Potem dokonuje się odpowiedniej korekty opartej na rzeczywistym sposobie przyswajania energii przez człowieka.
Na przykład, czysty cukier uwalnia około 3,95 kcal całkowitej energii na gram, ale współczynnik przyswajalności dla cukru wynosi u człowieka ok. 98%, więc wartość energetyczna cukru wynosi 3,87 kcal na gram.
edytuj Ilość energii w składnikach pożywienia
| składnik pożywienia | gęstość energii | |
|---|---|---|
| kcal/g | kJ/g | |
| białko | 4 | 17 |
| węglowodany | 4 | 17 |
| tłuszcz | 9 | 38 |
| etanol (alkohol) | 7 | 30 |
| kwasy organiczne | 3 | 13 |
| poliole (alkohole cukrowe, słodziki) | 2.4 | 10 |
edytuj Otrzymywanie i wydatek energii w przyrodzie
(na podstawie A. Kozłowski, Wykłady z fizyki)
| Organizm żywy | 25% praca mechaniczna |
| 75% podtrzymywanie funkcji życiowych |
| wydatek energii | |
|
sen |
80 W |
Spalenie 500 g tłuszczu (E = 40000 J/g czyli 40 kJ/g gdzie 1 kJ = 0,24 kcal) wymaga:
| spoczynek (praca 80 W) | 69 godzin |
| intensywna gimnastyka | 11 godzin |
|
Aby całkowicie spalić dzienne pożywienie nie może ono zawierać więcej niż 2273 kcal |