Usługa - działanie podejmowane zwykle w celach zarobkowych w celu zaspokojenia potrzeb innego człowieka lub organizacji.
Może obejmować czynności: od niematerialnych, jak porada techniczna, reprezentowanie kogoś przed urzędem czy sądem aż po wykonawstwo konkretnych przedmiotów (na przykład: dokumentacji).
Termin usługi, wywodzący się z teorii ekonomicznych oznacza wszelkie czynności pożyteczne związane z pracą nieprodukcyjną, w odróżnieniu od czynności prowadzących do produkcji dóbr materialnych. Pogląd przeciwstawiający usługi określane jako działalność o charakterze niematerialnym od aktywności produkcyjnej posiadającej konkretne, materialne skutki czy efekty został przyjęty na gruncie nauk społecznych. W literaturze pojęcie usług społecznych stosuje się zamiennie z pojęciem usług niematerialnych.
Mówiąc o niematerialnym charakterze usług społecznych należy pamiętać o rozgraniczeniu usługi od materialnego narzędzia jej świadczenia (np.: szpital i opieka zdrowotna, szkoła i edukacja). Rozróżnienie to wskazuje na dwa zasadnicze poziomy analizy zjawiska świadczenia i konsumpcji usług społecznych:
- poziom analizy infrastruktury usług - w tym ujęciu uwaga badacza skupia się na materialno–kadrowej bazie instytucji świadczących usługi społeczne
- ogląd funkcjonowania infrastruktury usług tzn. analiza procesu zaspokajania potrzeb społecznych
Pod pojęciem usług społecznych przyjęło się rozumieć działalność społecznie użyteczną nakierowaną wprost na człowieka, zarówno na jego potrzeby materialne jak i duchowe. Efektem świadczenia usług społecznych nie są bezpośrednio majątkowe, fizyczne wartości użytkowe. Rezultat tak określonej działalności ma zatem charakter niematerialny i może nim być np.: wiedza, kwalifikacje zawodowe, informacja, porada, przeżycia, poprawa wyglądu, zdrowia, samopoczucia, satysfakcja, odprężenie psychiczne, poczucie bezpieczeństwa.
Geografia usług to część geografii społeczno-ekonomicznej, zajmującą się rozmieszczeniem działalności usługowej. Rozpatruje się je z punktu ich znaczenia w gospodarce, wpływu na kształtowanie się sieci osadniczej i zaspokojenia potrzeb ludzkich. (E. Jakubowicz 1993)
- O. Lange (1967) uważał, ze usługi to czynności związane z zaspokojeniem potrzeb ludzkich, nie służą one do bezpośredniej produkcji dóbr materialnych.
- Cz. Niewadzi (1975) uważa, iż usługi są to czynności zaspokajające potrzeby ludzkie.
- K. Polarczyk (1971) przyjmuje, że usługi to praca wytwórcza.
- J.B. Qeen (1988) usługi to "przedmiot wymiany między ludźmi, którego nie można sobie upuścić na nogi".
- J. Chmielewski (2001) usługi to trzeci wyodrębniający się sektor aktywności gospodarczej. Celem usług jest zaspokajanie rosnących materialnych i niematerialnych potrzeb.
edytuj Podział usług
Według Europejskiej Klasyfikacji Działalności:
- Usługi
- dla konsumentów:
- materialne
- handel i naprawy
- hotele i restauracje
- transport pasażerski i łączność
- usługi osobiste
- działalność komunalna
- niematerialne
- edukacja
- ochrona zdrowia i opieka społeczna
- działalność związana z rekreacją, kulturą i sportem
- materialne
- dla producentów i biznesu:
- transport i gospodarka magazynowa
- pośrednictwo finansowe
- obsługa nieruchomości
- wynajem maszyn i sprzętu
- informatyka i działalność pokrewna
- prowadzenie prac badawczo-rozwojowych
- pozostała działalność związana z prowadzeniem biznesu
- ogólnospołeczne:
- administracja publiczna i obrona narodowa
- działalność organizacji członkowskich
- organizacje i zespoły narodowe
- dla konsumentów:
edytuj Literatura
- Edyta Jakubowicz "Podstawy metodologiczne geografii usług"