Ten artykuł dotyczy miasta na Podkarpaciu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Współrzędne: 49°40'56" N 21°45'57" EGeografia

Krosno
Herb
Herb Krosna
Województwo podkarpackie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
 - rodzaj		 Krosno
miejska
Prawa miejskie ok. 1342
Prezydent Piotr Przytocki
Powierzchnia 43,48 km²
Położenie 49° 40'56'' N
21° 45'57'' E
Wysokość 260 m n.p.m.
Ludność (2007)
 • liczba ludności
 • gęstość
47623
1098 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 (+48) 13
Kod pocztowy 38-400
Tablice rejestracyjne RK
Położenie na mapie Polski
Krosno
Krosno
Krosno
TERC10
(TERYT)		 186101 1
SIMC10 0952410
Miasta partnerskie Niemcy Edewecht
Węgry Sárospatak
Węgry Sátoraljaújhely
Ukraina Użhorod
Węgry Zalaegerszeg

Miasta zaprzyjaźnione:
Słowacja Košice
Włochy Priverno
Słowacja Svidník
Węgry Tokaj
Czechy Uherské Hradiště
Slogan: Niepowtarzalne miasto w wyjątkowym miejscu
Urząd miejski3
ul. Lwowska 28a, ul. Staszica 2 38-400 Krosno
tel. (13) 43 675 43;
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Krosno – miasto na prawach powiatu – powiat grodzki w województwie podkarpackim, i siedziba władz powiatu krośnieńskiego, obejmującego zasięgiem tereny dziewięciu okolicznych gmin o dużo mniejszym poziomie zaludnienia. Stolica województwa krośnieńskiego od 30 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 r. Znajduje się w Euroregionie Karpackim, w skład którego wchodzą przygraniczne tereny Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii.

Spis treści

edytuj Geografia

Krosno – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, przy ujściu rzeki Lubatówki do Wisłoka, na obszarze Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, wchodzącej w skład Pogórza Środkowobeskidzkiego, określanego jako Beskid Niski. Krosno określano jako "parva Cracovia" – czyli "małym Krakowem", a to dlatego, że krośnieński Rynek z renesansowymi sukiennicami, podobny jest do krakowskiego Starego Miasta i ze względu na wysoki poziom życia umysłowego miasta, posiadającego wielu studentów i to zdolnych, którzy często zdobywają tytuły profesorskie. O celowości porównywania do Krakowa świadczy umieszczenie widoku Krosna, w miedziorycie Georga Brauna (1541-1622) i Franza Hogenberga (ok. 1535-1590), w dziele Civitates orbis terrarum (Miasta świata wydanym w 1617 r. w Kolonii), w towarzystwie: Krakowa, Poznania, Warszawy, Zamościa, czy w dziele: Andreasa Cellariusa (1596-1665) z 1659 r. "Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuanie Novissima Descriptio", wydanym w Amsterdamie.

Kotlina Krośnieńska od zachodu graniczy z doliną Jasiołki i niewielkimi przełęczami, z Kotliną Jasielską, a na wschodzie łączy się doliną Wisłoka i z Kotliną Zarszynską. Nad Krosnem wznosi się od północy tzw. Pasmo Odrzykońskie, z wyróżniającymi się kulminacjami Królewskiej Góry (534 m n.p.m.) i Suchej Góry (585 m n.p.m.). U podnóża pierwszej, znajduje się Zamek "Kamieniec", a na szczycie drugiej wieża przekaźnikowa stacji telewizyjnej. Do krośnieńskiego bogactwa oprócz ropy naftowej, piaskowca, glinek, zaliczamy źródła mineralne, które występują w dzielnicy Białobrzegi, jako siarkowo-wodorowe, na Zawodziu siarczany i solanki o dużym stężeniu, oraz w innych dzielnicach solanki o różnym składzie chemicznym.

Krosno – w widłach Wisłoka i Lubatówki, stanowiło regularny, zwarty układ urbanistyczny z czworokątnym Rynkiem i wychodzącą z niego rozplanowaną siecią ulic. Z Rynku wybiegały symetrycznie w kierunkach na południe i północ po trzy ulice, które zbiegały się przy bramach miejskich.

Krosno urzeka pięknem średniowiecznych kościołów i zabytkowych kamieniczek, usytuowanych głównie w obrębie Rynku, który mieści się na wzniesieniu ok. 277 m n.p.m. Krosno należy do Zagłębia Naftowego Jasielsko-Krośnieńskiego i słynie też z hut szkła i z lotnictwa.

edytuj Historia

Rynek
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Krosna.

edytuj Zabytki

Kościół Kapucynów
Kościół Farny

Zabytkowe kościoły Krosna

Warto także zwiedzić:

  • Klasztor Jezuitów - wzniesiony w latach 1660-1667, w wyniku fundacji Stanisława Zaremby, Bobolów i Balów. Częściowo wykorzystano fortyfikację miejska nad rzeką Lubatówką. Przez stulecie mieścił uczelnię jezuicką o wysokim poziomem nauczania. Czworobok dziedzińca zamykał od północy (zburzony w r.1807) kościół jezuitów pw. Niepokalanego Poczęcia N.P. Marii – jedna z 7 świątyń w mieście do połowy XVII wieku. Po kasacie zakonu przez zaborcę, w roku 1773, mieściła się tu szkołę, a potem szpital wojskowy. Po pożarze w roku 1849 odbudowany w XIX wieku. Teraz siedziba Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie.
    Związani z kolegium w Krośnie :

edytuj Edukacja

edytuj Szkoły podstawowe

  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
  • Zespół Szkół nr 2 w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. E.Kolanki w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 5 im. Jana Pawła II
  • Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janusza Korczaka
  • Szkoła Podstawowa nr 7 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 8 im. "Dar Górników" w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 10 im. kpt. Stanisława Betleja
  • Szkoła Podstawowa nr 12 w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 14 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
  • Szkoła Podstawowa nr 15 w Krośnie

edytuj Gimnazja

  • Gimnazjum nr 1 w Krośnie
  • Gimnazjum nr 2 w Krośnie
  • Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 3 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
  • Gimnazjum nr 5 w Krośnie
  • Katolickie Gimnazjum Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła
  • Zespół szkół nr 4 w Krośnie (połączenie Gimnazjum nr 4 i Szkoły Podstawowej nr 15)
  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie

edytuj Szkoły ponadgimnazjalne

"Kopernik" – budynek I LO
Pomnik Mikołaja Kopernika
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Jana Szczepanika w Krośnie ("Szczepanik")
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Ks. Stanisława Szpetnara w Krośnie ("Bursa")
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 im. Stanisława Staszica w Krośnie ("Mechanik")
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 im. Ignacego Łukasiewicza w Krośnie ("Naftówka")
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 5 im. II Armii Wojska Polskiego w Krośnie ("Elektryk")
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 6 w Krośnie ("Budowlanka")
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Krośnie ("Kopernik")
  • II Liceum Ogólnokształcące im. Konstytucji 3 Maja w Krośnie ("Guzikówka")
  • Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. ks. Bronisława Markiewicza ("Katolik")
  • Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Krośnie ("Plastyk")
  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie

edytuj Szkoły dla dorosłych i policealne uzupełniające

  • Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego
  • Policealne Studium Zawodowe "Wszechnica"
  • Policealna Szkoła Detektywów i Pracowników Ochrony "O'CHIKARA"
  • Wieczorowa Szkoła Policealna Pracowników Służb Społecznych
  • Podkarpackie Towarzystwo Edukacji Alternatywnej "Wszechnica"

edytuj Szkolnictwo wyższe

  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie
  • Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy w Krośnie
  • Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Oddział w Krośnie
  • Niepubliczna Szkoła Biznesu
  • Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Oddział w Krośnie

edytuj Sport

edytuj Obiekty sportowe

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

  • tor speedrowerowy
  • przy ulicy Bursaki
    • Hala Sportowo-Widowiskowa
    • zespół basenów otwartych
    • otwarte lodowisko w zimie
    • korty tenisowe
    • stadion lekkoatletyczny i do piłki nożnej
  • przy ulicy Legionów
    • mała hala widowiskowo-sportowa
    • stadion z torem żużlowym i boiskiem piłkarskim
    • korty tenisowe
  • przy ulicy Rzeszowskiej
    • basen kryty (długość 25 m)
  • przy ulicy Wojska Polskiego
    • międzyszkolny basen kryty (długość 25 m)
  • Czarnorzeki
    • wyciąg narciarski

W najbliższych latach budowa i modernizacja kompleksu sportowo-rekreacyjnego przy ulicy Bursaki. Oprócz tego w Krośnie znajduja się mniejsze, najczęściej przyszkolne boiska.

edytuj Kluby sportowe

edytuj Kościoły i związki wyznaniowe

edytuj Administracja

Rynek

Krosno posiada dwa rodzaje jednostek pomocniczych gminy. Miasto jest podzielone administracyjnie na 7 dzielnic i 5 osiedli[1].


zródło www.krosno.pl

edytuj Transport

edytuj Tranzyt

Przez Krosno przebiegają:

edytuj Lotniska

edytuj Lotnisko w Krośnie

Jest to jedno z największych lotnisk trawiastych w Europie, które należy od 2008 roku do miasta Krosna, a jest użytkowane przez Aeroklubu Podkarpackiego. Obecnie trwają prace związane z pozyskaniem funduszy na wybudowanie pasa startowego dla samolotów pasażerskich oraz terminalu odpraw.

edytuj Lotnisko Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka

Najbliższe lotnisko obsługujące linie pasażerskie znajduje się w stolicy województwa podkarpackiego w Rzeszowie, które posiada drugi co do długości pas startowy w Polsce.

edytuj Komunikacja międzynarodowa, międzymiastowa i powiatowa

Krosno posiada dobrze rozwiniętą sieć połączeń międzymiastowych, które realizuje głównie PPKS SA w Krośnie (m.in. Warszawa, Łódź, Kraków, Lublin) oraz poprzez rozwijające się inne prywatne przedsiębiorstwa wykorzystujące tzw. busy.

Komunikacja międzynarodowa jest realizowana poprzez połączenia obsługiwane przez biura podróży.

edytuj Kolej

Linia kolejowa biegnąca z Jasła do Zagórza jest niezelektryfikowana. Obsługę połączeń pasażerskich realizuje PKP – Przewozy Regionalne, która jest dofinansowywana ze środków wojewódzkich. W Krośnie znajdują się przystanki kolejowe:

edytuj Komunikacja miejska

MKS Krosno na 16 liniach (A,B,C,E,G,1,2,3,5,7,11,16,18,20,KS#) obsługuje wszystkie dzielnice Krosna, a także okoliczne miejscowości: Łężany, Targowiska, Krościenko Wyżne, Korczyna, Potok, Jaszczew, Jedlicze, Potakówka, Żarnowiec, Zręcin, Chorkówka, Żeglce, Głowienka, Szczepańcowa, Tłoki, Grabiny. Przewozy miejskie oferuje także PKS Krosno

  1. "KS" to linia szkolna kursująca na trasie Polanka Szkoła - Wyspiańskiego Szkoła

edytuj Gospodarka

Według danych GUS za rok 2005 dochód na jednego mieszkańca w Krośnie wynosił 3100,30 zł co daje 105,30% średniej krajowej w 2005 roku. W tym samym czasie stopa bezrobocia wynosiła 6,5%6.

W mieście działa 1 centrum handlowe[2], 2 galerie handlowe[3],3 hipermarkety[4], 16 dyskontów spożywczych[5], 5 marketów budowlanych[6].

edytuj Zakłady pracy

Lista ważniejszych firm:

  • Volkswagen GABŁO
  • Skoda "AUTO ROBERT MIŚ"
  • Renault Krosno Zodiac Witold gut sp. z o.o.
  • JYSK Sp. z o.o.
  • Nowy Styl Group
  • Zakład Urządzeń Naftowych "Naftomet" Sp. z o.o.
  • Krośnieńskie Huty Szkła "Krosno" SA
  • Huta Szkła Deco-Glass Sp. z o.o.
  • Huta Szkła Józefina
  • Fabryka amortyzatorów Delphi-Krosno-SA
  • FA Krosno Sp. z o.o.
  • "Goodrich Krosno" Sp. z o.o.
  • "WSK" PZL-Krosno SA
  • Eurocash. Sp. z o.o.
  • Galeria Portius
  • Galeria Full Market
  • Galeria EliJot
  • Merkury Market
  • Grupa Panmar Krosno - Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów, Dystrybucja Opału
  • Hotel Portius***
  • Hotel NAFTA KROSNO ***
  • Cellfast Krosno SA
  • Hobby-Model Krosno

edytuj Krośnianie

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Krosnem .
Zobacz też: Starostowie krośnieńscy.

edytuj Honorowi Obywatele Miasta Krosna

Rynek

edytuj Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ UM Krosno: Dzielnice i osiedla (pl). [dostęp 2008-11-10].
  2. ↑ CH Elijot
  3. ↑ Galeria Portius, Galeria Handlowa Miejsce Piastowe
  4. ↑ Tesco, Carrefour, OBI
  5. ↑ Intermarché, Biedronka (2), Carrefour Express (3), Lidl (2), S-8 + galeria, FRAC, Delikatesy Centrum, Plus, Zielony Koszyk, Atos, SEZAM, 5 minut
  6. ↑ MAXPOL, Merkury Market, Mrówka - KPB, Kleberg (2)

edytuj Bibliografia

  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. I, red. Garbarcik J., Kraków 1972
  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. II, red. Garbarcik J., Kraków 1973
  • Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. III, red. Cynarski St., Kraków 1995
  • Sarna W. ks.: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym. Józef Styfi. Przemyśl 1898. Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1997
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie do 1919, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 9, Krosno 1995
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1919-1939, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 13, Krosno 1997
  • Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1939-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 15, Krosno 1999
  • Kuropatnicki E. A. hr.: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi, Wojciech Manecki. Lwów 1858, Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1998
  • Orłowicz M.: Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim. Książnica Polska. Lwów 1919, Reprint: Ruthenus Rafał Barski. Krosno 2002
  • Maczek S.: Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918-1945, Ossolineum, Wrocław 1990
  • Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1901-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 12, Krosno 1997
  • Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1946-1995, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 14, Krosno 1998
  • Nieć J.: Rzeszowskie za Sasów. Szkic historyczny, Towarzystwo Regionalne Ziemi Rzeszowskiej, Rzeszów 1938
  • Wojnar T., Kyc A.: Tradycja i współczesność. Monografia Krośnieńskich Hut Szkła "Krosno" SA 1923-1998, KHS "Krosno" SA. Krosno 1998

edytuj Linki zewnętrzne

Krosno
p • d • e
Dzielnice i osiedla Krosna

Dzielnice: Białobrzegi • Krościenko Niżne • Suchodół • Polanka • Śródmieście • Zawodzie

Osiedla: Stefana Grota-Roweckiego • Ks. Bronisława Markiewicza • Południe • Traugutta • Turaszówka • Tysiąclecia

 
herb województwa podkarpackiego
p • d • e
Województwo podkarpackie

Miasta na prawach powiatu: Krosno • Przemyśl • Rzeszów • Tarnobrzeg
Powiaty: bieszczadzki • brzozowski • dębicki • jarosławski • jasielski • kolbuszowski • krośnieński • leski • leżajski • lubaczowski • łańcucki • mielecki • niżański • przemyski • przeworski • ropczycko-sędziszowski • rzeszowski • sanocki • stalowowolski • strzyżowski • tarnobrzeski